Hier onder hebben wij een zwangerschap-ABC gemaakt met de meest gebruikte termen, voorkomende veranderingen in het lichaam en voorkomende klachten en onze adviezen. Maar u kunt natuurlijk ook altijd adviezen vragen aan de verloskundige tijdens het spreekuur of tijdens het telefonisch spreekuur.

Kunnen inwendig en uitwendig voorkomen. Ze ontstaan vaak door een verhoogde druk tijdens de laatste week van je zwangerschap of tijdens het persen tijdens je bevalling. Soms zijn ze pas na enkele dagen zichtbaar. Ze kunnen spontaan verdwijnen. Sommigen zijn echter pijnlijk. Wat belangrijk om je ontlasting soepel te houden zodat je minder hoeft te persen en het minder pijnlijk is. Dit kan door 3liter per dag te drinken en vezelrijk te eten (meerganenproducten, kiwi’s, pruimen, ontbijtkoek etc). Schrik niet dat er soms bloed bij uw ontlasting zit. Dit kan van inwendige aambeien komen. Indien ze erg pijnlijk zijn of niet uit zichzelf slinken geef het dan aan bij de verloskundige, wij hebben op de praktijk Curanal, een zalf (soms i.c.m. tabletten of zetpillen). Dit is een middel van een apotheek in Hilversum wat goed helpt en ook tijdens de zwangerschap gebruikt mag worden.

Tijdens de zwangerschap maakt uw lichaam anderhalve liter extra bloed aan waardoor uw lichaam sterker doorbloed raakt. U merkt vaak dat u warmbloediger bent dan voor de zwangerschap. Uw organen worden ook sterker doorbloed, ook uw vagina. Door de sterkere doorbloeding kan het zijn dat uw vagina meer afscheiding gaat produceren. Zeker aan het einde van de zwangerschap kan het zelfs zo veel en dun zijn dat het langs uw benen kan aflopen. U kunt hier niets aan doen, probeer zo min mogelijk inlegkruisjes of maandverband te gebruiken en draag zoveel mogelijk katoenen ondergoed. Dit voorkomt dat het gaat broeien. Krijgt u jeuk of een branderig gevoel kan het zijn dat u naast uw afscheiding een vaginale schimmelinfectie heeft gelopen. Deze infectie kan geen kwaad voor de zwangerschap Deze kan via goed de huisarts behandeld worden met een zalfje of vaginale capsules.

Uw baarmoeder is een spier die in uw lichaam door 3 banden op zijn plek wordt gehouden. Deze banden zijn een soort elastieken die boven aan de baarmoeder vastzitten, 2 lopen aan weerszijde van de baarmoeder richting uw liezen en zitten vast aan uw vagina. De 3de band loopt naar uw stuitje. Door de groei van de baarmoederspier komt er meer spanning op de banden te staan en worden ze opgerekt. Dit kan een vervelende pijn veroorzaken. Vaak in de vorm van acute steken in uw liezen. Dit kan aan één kant maar ook aan beide kanten tegelijk. Een korte rustpauze inlassen is vaak al voldoende om de pijn weg te laten zakken. Het is belastend voor u als zwangere maar kan geen kwaad voor de zwangerschap of de baby.

Tijdens de zwangerschap zal onder invloed van hormonen het kraakbeen in u lichaam gaan verweken. Dit kan in knieën en enkels waardoor u gevoeliger bent voor sportblessures. Het bekken is groot gewricht die ook uit verschillende kraakbeenstukken bestaat. Door de verweking van dit kraakbeen kan uw bekken aan het einde van uw zwangerschap en tijdens de bevalling net iets ruimer worden waardoor het kindje kan indalen en door uw bekken geboren kan worden.
Door overproductie van het zwangerschapshormoon kunnen de banden en het kraakbeen van het bekken verweken en wordt het bekken soepel. Delen van de botten van het bekken kunnen iets gaan verschuiven. De banden die in het bekken gewricht zitten worden door het toenemende gewicht verzwakt of beschadigd worden. Veel voorkomende klachten zijn en constante, zeurende of akelige pijn laag in de rug, rondom het schaambeen, bovenbenen, billen of liezen. De pijn verschilt per vrouw.
Bekkenklachten kunnen in verschillende gradaties voorkomen. Een fysiotherapeut zal u begeleiden en de ernst bepalen en u behandelen. Bekkenklachten zijn niet het zelfde als bekkeninstabiliteit. Bekkeninstabiliteit is de ernstige vorm van bekkenklachten die de fysiotherapeut kan vaststellen.
Ook een moeizame bevalling of een bevalling waarbij het hoofdje te snel indaalt kan bekkenklachten/ -instabiliteit veroorzaken. Bij bekkeninstabiliteit die tijdens de bevalling is veroorzaakt moet u veel rust houden. In ieder geval 5 dagen alleen douche en toilet en géén traplopen. Na 10-20 dagen na de bevalling rust kunt u in overleg met een fysiotherapeut oefeningen gaan doen om uw bekken te laten herstellen. De herstelperiode verschilt per vrouw. Het varieert van enkele weken, maanden en een kleine minderheid van de vrouwen houdt levenslang klachten.

Tijdens de zwangerschap bent u gevoelig voor meerdere ontstekingen en infecties. Blaasontsteking is een van die infecties. Enkele symptomen kunnen zijn: toenemende harde buiken, zeurende onderbuikspijn, steken in de onderbuik, pijn of een branderig gevoel tijdens het urineren en koorts. Vaak lijken de symptomen niet op de symptomen die u misschien kent van voor uw zwangerschap. Mocht u één van deze symptomen hebben dan is het verstandig even een “gewassen plas” (na wassen 1ste deel van de urine in het toilet, 2de deel opvangen en de rest weer in het toilet) bij de huisarts te laten controleren op een blaasontsteking. Indien de infectie aanwezig is krijgt u een antibioticumkuur voorgeschreven.
Wat u uit voorzorg kunt doen is veel drinken (minstens 3liter) en ook cranberrycapsules of cranberrysap drinken zodat u minder kans hebt op de ontsteking of deze sneller verholpen is.

Tijdens uw zwangerschap krijgt u anderhalve liter extra bloed. In verhouding krijgt u meer vocht dan rode bloedlichaampjes. Daardoor kan er een verdunning van uw ijzergehalte optreden. Ook kan uw lichaam door de zwangerschap meer ijzer verbruiken wat er ook voor kan zorgen dat u een lager ijzergehalte (hemoglobine = Hb) krijgt. Bijna alle vrouwen krijgen een daling van het ijzergehalte. Enkele klachten van een ijzergehalte zijn; duizeligheid, flauwvallen, hoofdpijn, vermoeidheid en bleek zien. Wij meten het gehalte in uw bloed tijdens de eerste controle, rondom 30 weken en bij 38 weken vlak voor uw bevalling. Rondom 30 weken bereikt het ijzergehalte vaak het diepste punt. Het gehalte bij een zwangere moet rondom de 7.0 zijn. Zit u rondom de grenswaarde dan is het verstandig om met uw voeding even extra ijzerrijke producten te nuttigen ( bv. meergranenproducten, kiwi’s, broccoli, tomaten, paprika, noten etc.). Gebruik bij uw maaltijden liever water of sinaasappelsap. Dit bevordert namelijk de ijzeropname uit uw voeding. Melk, thee en koffie belemmert de opname van ijzer uit voeding. Ook kunt u iets extra’s innemen in de vorm van een multivitamine voor zwangere vrouwen of een kruidenelixer Floradix van Vita.
Als uw ijzergehalte te laag is krijgt u van de verloskundige een recept voor ijzersuppletie, die tabletjes kan u bij de apotheek ophalen. Deze moeten een half uur vóór de maaltijd of 2 uur na de maaltijd worden ingenomen. Het liefst ook met water of sinaasappelsap en niet met melk, thee of koffie.

In uw polsen lopen uw zenuwbanen die uw hand en vingers van prikkels voorzien door kleine schachten (openingen in het polsgewricht). Door toenemend vocht in uw handen en armen kunnen die zenuwbanen soms in de verdrukking komen en niet meer normaal de prikkelgeleiding naar uw hand verzorgen.
Sommige zwangere vrouwen voelen een constante tinteling in de handen. Het kan zich ook uitbreiden naar dove vingers en zelfs krachtverlies in de hand.
Om het vasthouden van vocht proberen te beperken kan u met uw voedsel eventueel bleekselderij of komkommer gaan eten en meerdere mokken brandnetelthee gaan drinken. Dit werkt zuiverend voor uw lichaam en u gaat meer urineren zodat u uw vocht kwijt kan raken. Mocht dit niet helpen is het verstandig om naar uw huisarts te gaan. Een spalk kan verlichting geven. In een klein aantal van de gevallen is een kleine chirurgische ingreep nodig. De klachten verdwijnen in bijna alle gevallen na de bevalling.

Naarmate uw zwangerschap vordert en het hoofdje van uw baby gaat indalen in uw bekken kan het hoofdje gaan drukken op de slagaderen in uw bekken en liezen. Deze slagaderen voorzien uw benen van zuurstofrijk bloed. Als u lang zit of ligt kan het zijn dat de doorbloeding even minder is geworden in uw benen en als u van houding veranderd voelen uw benen soms stijf aan. Probeer dan rustig even rond te lopen, zo bevordert u de doorbloeding van uw beenspieren en merkt u dat na 5minuten het gevoel verdwenen is en u weer normaal kan lopen en bewegen.

Tijdens uw zwangerschap kunnen periodes optreden dat u sneller duizelig bent. Vaak voelt u het opkomen als u lang staat, drukke ruimtes met veel mensen, na te snel opstaan etc. Met name rondom de 22-26 weken komt het waker voor. Door de hormonen in uw lichaam worden de bloedvaten wijder en daardoor daalt de bloeddruk. Daardoor kan er soms een korte periode minder bloed naar de hersenen stromen en kan u duizelig worden of zelfs flauwvallen. Door even te gaan liggen bevordert u de doorstroming naar uw hoofd en voelt u zich weer snel beter.
Als u een lage bloeddruk heeft kan u een geringe toename aan zout innemen bijvoorbeeld in de vorm van een soep bij de lunch of een paar zoute dropjes als u zich flauw voelt.

Al vanaf de eerste dag na de bevruchting wordt bij het vruchtje de neurale buis ontwikkeld. Hieruit ontstaat later het centrale zenuwstelsel (hersenen en ruggenmerg). Bij de vorming van het zenuwstelsel speelt foliumzuur een belangrijke rol. De kans dat de aanleg van de neurale buis niet goed verloopt is heel klein. Onderzoek heeft aangetoond dat foliumzuur de kans op een kind met een “neuraalbuis defect” nog kleiner maakt. Het meest bekende voorbeeld van een neuraalbuis defect is een “open ruggetje” (spina bifida), maar ook delen van de hersenen kunnen ontbreken (anencefalie). Het kindje overlijdt daardoor tijdens of snel na de geboorte. Ook de kans op kindje met een hazelip en open gehemelte is kleiner als er extra foliumzuur wordt geslikt.
Foliumzuur komt van nature voor in allerlei voedingsmiddelen (mn groente en meergranenproducten). Door gevarieerd te eten krijgt iedereen normaal gesproken voldoende foliumzuur binnen. Maar als u net zwanger bent heeft u extra foliumzuur nodig. Foliumzuur is zonder recept verkrijgbaar bij de drogist en apotheek met de dosering 0,5mg.
Het wordt geadviseerd om foliumzuur te gaan slikken zodra er kinderwens is en u eventueel stopt met anticonceptiemiddelen. En dan mag u foliumzuur blijven slikken t/m de tiende week van uw zwangerschap. Langer slikken mag, het heeft dan geen invloed meer op de vorming van het zenuwstelsel van uw baby maar bevordert het wel de ijzeropname uit uw voeding. Een mogelijk teveel wordt door uw lichaam afgebroken en plast u weer uit.

De baarmoeder is een spier die mee gaat groeien tijdens de zwangerschap. Dit is iets nieuws voor die spier. Soms kan dit een zeurend gevoel onder in de buik geven. Dit is de oprekking van de spier. Ook als u al meerdere zwangerschappen heeft gehad kan het nog optreden. Soms krijgt een “groeispurt”tijdens een periode in de zwangerschap en kan u ook enkele dagen deze pijn voelen. Wat verzachtend is tegen de groeipijn is warmte, neem een warm bad of douche of leg een warme kruik tegen uw buik zodat de spier makkelijker kan ontspannen.

Uw baarmoeder is een grote spier. Buiten uw zwangerschap trekt de baarmoederspier ook vaak (± 20x per dag) samen. Alleen dan merkt u er niets van omdat er geen spanning op de baarmoederspier staat. Tijdens uw zwangerschap groeit de baarmoederspier mee en staat er meer spanning op de spier en kan u de samentrekkingen (contracties) voelen. Tijdens een samentrekking voelt uw buik strak en hard aan. Deze samentrekkingen worden ook wel harde buiken genoemd (Braxton-Hicks-contracties). De samentrekking wordt door het vruchtwater grotendeels opgevangen en voelt de baby er nauwelijks iets van. Harde buiken zijn lastig voor u maar ongevaarlijk voor de baby.
Een harde buik kan spontaan optreden (± 20x per dag), maar ook na inspanning en verdwijnt vaak na rust. Af en toe harde buiken kan geen kwaad. Krijgt u vaak harde buiken dan kan het betekenen dat u het wat rustiger aan moet doen. Bv. minder werken, huishouden verspreiden over de week, minder sporten etc.)
Rust en warmte zijn de beste middelen tegen harde buiken. Las pauzes in uw dag, en neem bv. een warm bad of een douche als het gevoelig is. Ook een warme kruik tegen uw buik kan verlichting geven. Paracetamol mag ook (max. 6x 500mg/24h.).
Komt er een vast ritme in de harde buiken en komen de in een regelmatig patroon terug neem dan contact op met de verloskundige.

Tijdens de zwangerschap maakt uw lichaam anderhalve liter extra bloed aan. Om deze hoeveelheid door uw lichaam rond te pompen neemt de belasting van uw hartspier toe.
Daardoor kunt u soms hartkloppingen voelen. Ook de hormonen spelen er soms nog een extra rol in. Neem even een pauze en doe even rustig aan, soms zakt het dan. Deze hartkloppingen kunnen geen kwaad in de zwangerschap. Als u buiten de hartkloppingen zich niet lekker voelt of het benauwd krijgt moet u direct contact opnemen met de huisarts of verloskundige.

Hoofdpijn is één van de meest voorkomende klachten in de zwangerschap. Er kunnen verschillende oorzaken zijn.
- Veranderingen in uw lichaam door het zwangerschapshormoon.
- Te weinig inname van vocht, drink minimaal 2-3liter per dag.
- Lage of te hoge bloeddruk
- Laag ijzergehalte in het bloed
- Spanning of stress
- Onbekende oorzaak, niet door de zwangerschap

Tijdens uw zwangerschap kunt u jeuk krijgen op verschillende plekken van uw lichaam. Er zijn verschillende oorzaken die jeuk kunnen veroorzaken.
Eén van de oorzaken kan een ophoping van afvalstoffen onder uw huid zijn. De afvalstoffen van uw baby komen namelijk via de placenta in uw bloed. Dit houdt in dat u lever en nieren een extra belasting krijgen. Soms heeft u lichaam moeite om dan alle afvalstoffen kwijt te raken en kunnen ze zich ophopen onder uw huis. Die veroorzaken de jeuk. Het is belangrijk dat u voldoende drinkt (minstens 2-3liter per dag). Zo worden uw organen beter “gespoeld” en kan uw lichaam de afvalstoffen beter kwijt.
Naarmate uw zwangerschap vordert kan de jeuk ook door oprekking van de huid komen. Soms helpt het insmeren van de huid met een parfumvrije bodylotion, olie of mentholpoeder om de jeuk te verminderen. Ook kan het dragen van katoenen kleding en het niet gebruiken van zeep en wasverzachter helpen om de jeuk te verminderen.
Door bepaalde hormonen in uw lichaam kunt u ook jeuk over uw hele lichaam krijgen. Dit is niet te voorkomen. Het kan ook zijn dat er een vorm van uitslag verschijnt. Het is dan verstandig om dit te laten zien aan uw huisarts. In de meeste van de gevallen kan hij geen medicijnen voorschrijven omdat die zalf vaak hormonen bevat die in de zwangerschap liever niet gebruikt worden.

Een koortslip is een virusinfectie die veroorzaakt wordt door het Herpes simplex virus. (HSV) Een eerste besmetting verloopt vaak zonder klachten en gaat ongemerkt voorbij. Het virus blijft echter in het lichaam aanwezig en trekt zich terug in bepaalde zenuwcellen. Bij een verminderde weerstand, koorts, spanning of zwangerschap kan het virus weer actief worden. Een koortslip is een vervelende, pijnlijke aandoening. Op de huid rond de mond of neus ontstaan één of meerdere rode plekken, pijnlijke verdikkingen en blaasjes. De blaasjes zijn gevuld met vocht waarin het virus zich bevindt. De blaasjes barsten open of verdrogen en vormen korstjes. Als een koortslip niet behandeld wordt duurt het ongeveer 2 weken voordat het genezen is. In de fase van blaasjesvorming en het openbarsten van de blaasjes met het virusvocht is de kans op besmetting het grootst. Die fase wordt de actieve fase genoemd. U mag dan dun met zovirax smeren om de koortslip te onderdrukken.
Als u bekend bent met een koortslip dan heeft het geen consequenties voor de zwangerschap en uw baby. Wel moet u alert zijn in het kraambed.
Als u nog nooit een koortslip heeft gehad is het verstandig goed op te letten en er voor te zorgen dat u niet tijdens de zwangerschap een eerste infectie oploopt. Dit kan wel consequenties hebben in de zwangerschap. Mocht u toch voor de eerste keer een herpesinfectie oplopen neem dan zo snel mogelijk contact op met uw huisarts of verloskundige.

De circulatie van bloed verloopt in uw benen tijdens de zwangerschap iets trager. De pompfunctie werkt minder goed dan buiten de zwangerschap. Daardoor bent u gevoeliger voor spataderen, maar ook voor kramp in uw spieren Vooral kuitkramp is een veel voorkomende zwangerschapskwaal. Het kan optreden door de verminderde circulatie maar ook door verminderde zenuwprikkeloverdracht. Dit kan door een gebrek aan calcium. Zorg dat u tijdens de zwangerschap voldoende melkproducten nuttigt.
Een andere oorzaak kan plotselinge kou op de spier zijn. Als zwangere bent u warmbloediger dan buiten uw zwangerschap en bent u geneigd om tijdens uw slaap de dekens van u af te trappen. Door de kou op de spier kan er ook een kramp optreden. Probeer bijvoorbeeld een pyjamabroek of niet knellende kniekousen te dragen tijdens het slapen om de plotselinge kou te voorkomen. Massage van de spier met arnica-massageolie of venaderonolie (beide van Weleda) bevordert ook de doorbloeding of leg een stuk zeep (soort maakt niet uit) onder uw matras aan het voeteneinde. Dit voorkomt ook kramp in uw benen. Tevens kan Magnesium Mineral Drink (Salus) helpen bij ontspanning voor spieren.

De circulatie van bloed verloopt in uw benen tijdens de zwangerschap iets trager. De pompfunctie werkt minder goed dan buiten de zwangerschap. Daardoor bent u gevoeliger voor spataderen, maar ook voor kramp in uw spieren Vooral kuitkramp is een veel voorkomende zwangerschapskwaal. Het kan optreden door de verminderde circulatie maar ook door verminderde zenuwprikkeloverdracht. Dit kan door een gebrek aan calcium. Zorg dat u tijdens de zwangerschap voldoende melkproducten nuttigt.
Een andere oorzaak kan plotselinge kou op de spier zijn. Als zwangere bent u warmbloediger dan buiten uw zwangerschap en bent u geneigd om tijdens uw slaap de dekens van u af te trappen. Door de kou op de spier kan er ook een kramp optreden. Probeer bijvoorbeeld een pyjamabroek of niet knellende kniekousen te dragen tijdens het slapen om de plotselinge kou te voorkomen. Massage van de spier met arnica-massageolie of venaderonolie (beide van Weleda) bevordert ook de doorbloeding of leg een stuk zeep (soort maakt niet uit) onder uw matras aan het voeteneinde. Dit voorkomt ook kramp in uw benen.Uw maag werkt tijdens de zwangerschap langzamer dan normaal. Nu uw buik groeit heeft uw maag een andere positie en minder ruimte in uw buik . Ook het klepje bovenop de maag is door de hormonen slapper en gaat makkelijker openstaan, daardoor kunt u last van (brandend) maagzuur krijgen. Het maagzuur wordt omhoog gedrukt de slokdarm in. Het kan een branderig gevoel in de keel veroorzaken. Enkele tips om minder last van maagzuur te krijgen zijn:
- Vaker kleinere maaltijden, liever 6x een beetje dan 3 maaltijden op een dag. Zo is het maagzuur continue bezig om voedsel te verteren en kan het niet omhoog komen.
- Vermijdt vet en gekruid eten, koolzuurhoudende dranken en sinaasappelsap, dit wekt maagzuur op.
- Gebruik tijdens het slapen een extra kussen zodat u niet helemaal horizontaal ligt en uw maagklepje open gaat staan en het maagzuur terug kan stromen in uw keel.
Soms helpt het als u maagzuur op voelt komen om een beker melk te drinken, vanillevla of havervlokken te eten. Pepermunt wil ook nog wel eens het maagzuur onderdrukken. Helpen deze voedingsmiddelen niet meer om het te onderdrukken kan u bij de drogist een maagzuurbindend drankje kopen die u in kan nemen als u het maagzuur op voelt komen. (Antagel, Regla-pH, gaviscon of Rennie) Vertel dit wel aan uw verloskundige tijdens de controles.

Uw maag werkt tijdens de zwangerschap langzamer dan normaal. Nu uw buik groeit heeft uw maag een andere positie en minder ruimte in uw buik . Ook het klepje bovenop de maag is door de hormonen slapper en gaat makkelijker openstaan, daardoor kunt u last van (brandend) maagzuur krijgen. Het maagzuur wordt omhoog gedrukt de slokdarm in. Het kan een branderig gevoel in de keel veroorzaken. Enkele tips om minder last van maagzuur te krijgen zijn:
- Vaker kleinere maaltijden, liever 6x een beetje dan 3 maaltijden op een dag. Zo is het maagzuur continue bezig om voedsel te verteren en kan het niet omhoog komen.
- Vermijdt vet en gekruid eten, koolzuurhoudende dranken en sinaasappelsap, dit wekt maagzuur op.
- Gebruik tijdens het slapen een extra kussen zodat u niet helemaal horizontaal ligt en uw maagklepje open gaat staan en het maagzuur terug kan stromen in uw keel.
Soms helpt het als u maagzuur op voelt komen om een beker melk te drinken, vanillevla of havervlokken te eten. Pepermunt wil ook nog wel eens het maagzuur onderdrukken. Helpen deze voedingsmiddelen niet meer om het te onderdrukken kan u bij de drogist een maagzuurbindend drankje kopen die u in kan nemen als u het maagzuur op voelt komen. (Antagel, Regla-pH, gaviscon of Rennie) Vertel dit wel aan uw verloskundige tijdens de controles.

Misselijkheid is vaak één van de eerste tekenen van een zwangerschap, de toename van het hcg-hormoon (zwangerschapshormoon) kan daarbij een rol spelen. Vaak bent u met name ’s ochtends misselijk. Soms is de misselijkheid zo erg dat u moet braken. Andere zwangeren zijn de hele dag misselijk. Als zwangere kan het zijn dat u bepaalde luchtjes van bv vlees, koffie of parfum niet meer kan verdragen. Na de eerste 3 tot 4 maanden verdwijnt de misselijkheid meestal. Als u door de misselijkheid minder eetlust hebt en daardoor afvalt hoeft u niet direct bezorgt te zijn. Het is wel belangrijk dat u vocht binnen krijgt. Houdt u geen eten of drinken binnen en braakt u overmatig neem dan contact op met de verloskundige.
Tips tegen misselijkheid:
- Neem de tijd om op te staan, eet vóór het opstaan een licht ontbijtje.
- Boter en andere vette producten kunnen zwaar op de maag liggen.
- Begin liever niet met fruit of vruchtensap, dit bevordert brandend maagzuur.
- Probeer vaak kleine beetjes te eten i.p.v. 3 grote maaltijden. Tussendoortjes onderdrukken vaak het misselijke gevoel.
 - Zorg dat u in ieder geval goed blijft drinken (2-3 liter per dag).

Tijdens de zwangerschap zijn er veel soorten medicatie die niet veilig zijn tijdens de zwangerschap. Meldt daarom bij uw huisarts én de apotheek dat u zwanger bent zodat u alleen medicijnen krijgt die u veilig kunt slikken tijdens uw zwangerschap. Als u pijnstillers wilt slikken kan dat. U mag paracetamol slikken, met een maximum van 6x 500mg per 24 uur. Voor andere pijnstilling neemt u dan eerst contact op met uw verloskundige, huisarts of de apotheek.

Onder prematuriteit wordt een zwangerschap verstaan korter dan 37weken. Uw zwangerschap is nog niet voldragen en stel dat u nu gaat bevallen, dan zal u in het ziekenhuis moeten bevallen. Daar is de beste opvang voor uw baby. Vaak zien we bij te vroeg geboren kinderen (prematuren) dat ze sneller moeite hebben met hun ademhaling, zichzelf warm te houden en moeite hebben met de voedingen. Variërend van de zwangerschap en de conditie van uw baby kan het zijn dat uw kindje voor een bepaalde tijd wordt opgenomen op de couveuseafdeling.

Roken in de zwangerschap kan complicaties veroorzaken. Door te roken verhoog je de kans op o.a. een miskraam, overlijden van je kind door het voortijdig loslaten van de placenta en groeiachterstand bij je kind. Na de geboorte is er voor een kind een hogere kans op wiegendood, ademhalingsstoornissen en luchtweginfecties, middenoorontsteking en het krijgen van astma. Als je zelf niet rookt maar je partner of familie wel, dan zal je kind via jou meeroken. Het is dus van belang dat je partner niet rookt in jou bijzijn of dat jullie samen stoppen met roken. Samen stoppen is een stuk makkelijker dan alleen. Voor meer informatie:http://www.via-syl-via.nl/rookvrijallebei.html

Naar schatting heeft 15% van de zwangere vrouwen last van rusteloze benen. Het is een onaangenaam gevoel (bv jeuk, tintelingen of kramp) in de kuiten, bovenbenen of voeten. De rusteloze benen doen zelden pijn maar zijn heel erg irritant, mn als u wilt gaan slapen. Vaak is het al voldoende om even in beweging te komen. De oorzaak is nog niet geheel bekend, wel is het onschadelijk voor de zwangerschap en uw baby.
Wat ook wel wil helpen is afwisseling van kou en warmte (bv onder de douche of met kompressen) of een massage van uw benen door uw partner met arnica-massageolie of venaderon-olie (beide van Weleda).

De klieren rond en in uw vagina zorgen ervoor dat u tijdens de zwangerschap meer afscheiding kunt hebben dan buiten uw zwangerschap. Dat hoeft helemaal geen probleem te zijn. Maar de zuurgraad van uw slijmvliezen verandert en daardoor hebben bacteriën en schimmels een geschikte voedingsbodem om infecties te veroorzaken. U kunt een infectie aan uw vagina herkennen door irritatie, ruikende afscheiding, jeuk en pijn of een branderig gevoel. Deze infecties zijn vaak onschuldig voor de zwangerschap, maar wel belastend voor u. U kunt de infectie via de huisarts laten behandelen.
Tips ter voorkoming van een vaginale infectie:
- Gebruik geen zeep of badschuim tijdens het wassen.
- Gebruik geen vaginale douche/ deodorant.
- Draag katoenen ondergoed en liever geen synthetisch ondergoed
- Gebruik liever geen en anders zo min mogelijk inlegkruisjes of maandverband, schimmels zijn namelijk dol op warme, broeiende en vochtige plaatsen.

Onder serotiniteit verstaan de verloskundigen en gynaecologen een zwangerschap langer dan 42 weken. U gaat dus al 2 weken “over tijd”. Vanaf 42 weken neemt de gynaecoloog de verantwoording over van de verloskundige. Er is namelijk een kans dat de conditie van moeder en kind minder worden. Daarom wordt er een echo gemaakt om te kijken of er om het kindje nog voldoende vruchtwater aanwezig is. U krijgt een CTG (hartfilmpje van de baby). Daaruit kan de verloskundige of gynaecoloog een beter beeld vormen van de conditie van uw kindje. Soms wordt er een inwendig onderzoek gedaan om te kijken of uw baarmoedermond al rijp is voor een bevalling. Als alle controles goed zijn mag u vaak weer naar huis en krijgt een nieuwe afspraak voor over enkele dagen voor een nieuwe controle bij de gynaecoloog.U wordt dus niet standaard ingeleid bij 42 weken. Er wordt zolang het veilig is voor moeder en kind even afgewacht op een natuurlijk beloop van zwangerschap en bevalling om de kans op complicaties tijdens de bevalling te verkleinen. Op de ochtend dat u 42 weken zwanger bent krijgt u een controle in het ziekenhuis die de verloskundige voor u maakt.

Onder invloed van hormonen worden ook de aderwanden van uw bloedvaten soepeler. Door de toename van bloed met anderhalve liter kan de druk op de aderen toenemen en spataderen veroorzaken. Spataderen zijn als blauwe, kronkelige aders vlak onder de huid zichtbaar. De meest voorkomende plekken zijn de benen (boven- en onderbeen). Ook kunnen ze in de liezen of in uw vagina ontstaan. U kunt spataderen proberen te voorkomen door geen knellende kousen of kleding te dragen en niet te lang te staan of zitten in dezelfde houding. Zorg voor voldoende beweging en voldoende rust.
Heeft u toch last van spataderen, nemen ze toe of worden ze pijnlijk neem dan contact op met de verloskundige of uw huisarts. Er is een massagetherapie die goed helpt en verlichting kan geven.

Tijdens de eerste controle bij de verloskundige wordt er een buisje bloed afgenomen. Dit bloed wordt onderzocht op verschillende dingen:
- Bloedgroep: bloedgroepen zijn eiwitten die zich aan de buitenkant van de rode bloedcel bevinden. Er bestaan meer dan 200 bloedgroepen. De bekendste is de “gewone” bloedgroep: A, B, AB en O.
- Rhesusfactor: dit is een andere bloedgroep (D en c) die wordt bepaald door een eiwitachtige stof in het bloed. 85% van de vrouwen is rhesuspositief, 15% van de vrouwen is rhesusnegatief. Rhesusnegativiteit kan gevolgen hebben voor het ongeboren kind. Als u rhesusnegatief bloed hebt en uw kind heeft rhesuspositief bloed dan is er meestal tijdens de zwangerschap niets aan de hand want het kindje heeft een eigen bloedsomloop. Aan het einde van de zwangerschap en tijdens de bevalling is er een kleine kans dat er bloeduitwisseling optreedt tussen moeder en kind. Bij de geboorte van het eerste kindje is er dan nog niets aan de hand. Maar het lichaam van de moeder gaat antistoffen maken tegen het rhesuspositieve bloed van het kindje. Deze antistoffen kunnen bij een volgende zwangerschap het bloed van het kindje aantasten en vernietigen. Dit kan gevolgen hebben voor het kindje. Als u een rhesusnegatieve bloedgroep heeft krijgt u rond 27 wkn van uw zwangerschap een extra controle van uw bloed. Daaruit wordt de rhesus(D)-factor van de baby bepaald. Blijkt de baby rhesus-positief te zijn, dan krijgt u bij 30 wkn een injectie met de rhesus-D-antistoffen. Stel dat er toch uitwisseling van bloed tussen moeder en kind is opgetreden worden de positieve bloedcellen afgebroken door deze vloeistof. Uw lichaam breekt deze vloeistof na 6 weken weer af en voorkomt dat uw lichaam eventuele antistoffen gaat vormen die in volgende zwangerschappen kwaad kunnen. Na de geboorte van uw kind wordt er uit de navelstreng bloed afgenomen om de bloedgroep van het kindje nogmaals te bepalen. Mocht uw kindje een positieve bloedgroep hebben krijgt u na de bevalling weer een injectie om de eventueel aanwezige positieve bloedcellen (die tijdens de bevalling in uw bloed kunnen komen), af te breken. Heeft uw kindje een negatieve bloedgroep dan is er geen gevaar en heeft u geen injectie nodig. Voor meer informatie kunt u kijken op www.rhesusprik.nl.
- Irregulaire antistoffen: dit zijn antistoffen die op uw rode bloedcellen aanwezig kunnen zijn maar daar niet thuis horen. (bv rhesus-D) Dit kunnen een heleboel soorten bloedgroepen zijn. Sommigen kunnen kwaad voor de zwangerschap, anderen zijn onschuldig. Mochten deze antistoffen aanwezig zijn wordt er vervolgonderzoek gedaan om het soort te bepalen en te kijken of deze antistof gevaarlijk kan zijn tijdens de zwangerschap.
- Rubella: (rode hond) Er wordt gekeken of u voldoende antistoffen heeft tegen het rubella-virus. De meeste mensen hebben het als kind doorgemaakt of zijn er op meisjesleeftijd tegen ingeent. Toch bestaat er een kans dat er na het doormaken van de ziekte of na de vaccinatie niet voldoende antistoffen zijn aangemaakt. Dan moet u goed alert zijn tijdens de zwangerschap. Als u het rubella-virus oploopt tijdens de zwangerschap is er een kans dat het gevolgen kan hebben op de ontwikkeling van het kindje. Als u niet voldoende beschermt bent vertellen wij u dit en probeert u dan om mensen en vooral kinderen met het rubella-virus te vermijden. Mocht u toch in contact komen met geinfecteerde mensen of kinderen neemt u dan direct contact op met de verloskundige of de huisarts. Als u voldoende antistoffen heeft bent u en uw kindje beschermt tijdens uw zwangerschap en kan contact met geinfecteerde mensen en kinderen geen kwaad.
- Hepatitis-B, HIV en Lues (Syfilis): Dit zijn 3 geslachtsziektes waar standaard op getest wordt. Het zijn ziektes die ernstige gevolgen kunnen hebben voor het ongeboren kindje, maar mocht het vroegtijdig opgespoord worden kan men met een goede behandeling de overdrachtskans naar het kindje minimaliseren en zo de mogelijke gevolgen verkleinen.

Ook wel zwangerschapsstrepen genoemd. De striae ontstaan doordat de huid te snel moet oprekken. Het bindweefsel onder de huid rekt niet makkelijk mee en scheurt. Dit zie je doordat je rode strepen krijgt. Vooral op de buik, billen, heupen en / of borsten. De striae kunnen ook erg jeuken. Smeer uw buik dan in met een parfumvrije bodylotion of olie. Voorkomen van striae kan niet, soms is het ook erfelijk. Probeer tijdens de zwangerschap eventueel de huid goed te masseren en mee te rekken.

U krijgt tijdens uw zwangerschap anderhalve liter extra bloed in uw lichaam. Hierdoor worden alle organen sterker doorbloed. De kleine bloedvaatjes die onder uw huidoppervlak lopen zijn nu heel gevoelig voor aanrakingen en raken makkelijk beschadigd. Tijdens standenpoetsen kan het dus snel gaan bloeden.
Door de verhoogde doorbloeding en druk kan ook spontaan een klein bloedvaatje knappen waardoor u na uw neus te snuiten of zelfs spontaan een bloedneus kan krijgen. Dit is onschuldig voor uw zwangerschap, het is alleen belastend voor u.

Door de groeiende baarmoeder komt er meer druk op de blaas en moet u vaker naar het toilet of kunt u last krijgen van urineverlies. De baarmoeder drukt de blaas opzij waardoor de sluitspier van de blaas druppelsgewijs urine kan laten ontsnappen. Dit gebeurt vooral wanneer u de druk op de blaas vergroot, bv tijdens lachen, niezen, hoesten. Tillen of traplopen. Het enige wat u hier aan kunt doen is het trainen van de bekkenbodemspieren door hem regelmatig aan te spannen en weer los te laten.

Als zwangere is de kans groot dat u vergeetachtig wordt. De oorzaak is onbekend, mogelijk doordat u tijdens uw zwangerschap meer aan uw hoofd heeft. Er is ook niets aan te doen. U kunt alleen uzelf helpen door alles op te schrijven. Ook vragen voor de verloskundige zijn handig om op een lijstje te schrijven zodat u ze kan stellen tijdens het spreekuur. Na de bevalling verdwijnt de vergeetachtigheid weer, soms kan het wel enkele maanden duren voor u alles weer kan onthouden.

Het hormoon progesteron werkt verslappend op de spieren in de darmwand. De darmwerking is daardoor langzamer en daardoor onttrekt uw lichaam meer vocht aan uw ontlasting en dat kan verstopping veroorzaken.Een goede stoelgang kunt u bevorderen door:
- regelmatig te eten en geen maaltijden over te slaan.
- Voldoende drinken 2-3 liter per dag.
- Voldoende bewegen
- Geef gehoor aan aandrang en houdt uw ontlasting niet op.
- Eet vezelrijk door bv extra vezels of zemelen te nuttigen
- Kiwi’s, pruimen, ontbijtkoek werken vaak laxerend.
- 1x daags Stimulance (drankje van Nutricia) is te koop bij drogisterijen,
Gebruik geen laxerende middelen (clisma’s e.d.) zonder overleg van uw verloskundige of huisarts.

Tijdens uw zwangerschap is het verstandig om de eerste 10 weken extra foliumzuur te slikken en tevens gedurende de hele zwangerschap (en borstvoedingsperiode) extra vitamine D te slikken.  U mag deze als los preparaat slikken of in de vorm van een multi-vitamine speciaal voor zwangeren. Als u al vitamines slikt en nu zwanger bent moet u wel overstappen op een preparaat dat speciaal voor zwangere vrouwen is samengesteld. (gravitamon, zwanger totaal, femme natal etc.) In deze preparaten is namelijk de vitamine A weg gelaten, die schade kan geven aan uw kindje. En er zijn juist extra vitamines toegevoegd vitamine D en foliumzuur) die u als zwangere goed kunt gebruiken.

Tijdens uw zwangerschap kan het zo zijn dat er vocht uit uw bloedvaten naar de weefsel verplaatst. Dit komt door een verschil in eiwitconcentraties en uw weefsels lijken dan een spons die het vocht opzuigt. U kunt dit niet voorkomen. Het komt vaker voor aan het einde van uw zwangerschap of bij warm weer.
Wat wel belangrijk is dat uw vocht in uw vaten aan te vullen en dus veel te gaan drinken (minstens 2-3 liter per dag). Door bleekselderij of komkommer te gaan eten of 3 of meer mokken brandnetelthee te gaan drinken raakt uw lichaam het vocht makkelijker kwijt.

Tijdens de zwangerschap daalt uw weerstand en bent u vatbaarder voor verkoudheden en ziektes. Ook houdt u er vaak langer last van. U kunt even iets extra’s nemen in de vorm van een multivitamine voor zwangeren, floradix of echinaforce.